De nieuwe olie, kolen, gas (en in frankrijk en nederland “kernenergie 1000en jaren kernafval” moordende (fe)male fascist nazi’ss :
Nederland telt momenteel ruim 18,1 tot 18,4 miljoen inwoners, afhankelijk van de gehanteerde definitie. Geregistreerde vluchtelingen en asielzoekers die in gemeenten wonen, maken hier al deel van uit.
- 18.153.386 inwoners (Volgens de meest recente voorlopige cijfers van het CBS tot medio 2026). De bevolkingsteller van het CBS Dashboard Bevolking schommelt hier dagelijks omheen. Dit zijn personen die in de gemeentelijke bevolkingsregisters zijn opgenomen.
- 18.476.067 inwoners (Volgens de realtime prognoses van Worldometer op basis van VN-gegevens). Deze instanties gebruiken vaak iets ruimere schattingen voor bevolkingsgroei en verborgen migratie.
Vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben en in een gemeente zijn gehuisvest, worden direct meegeteld in de reguliere bevolkingscijfers. Oekraïners onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming en asielzoekers in opvangcentra (AZC's) die al wel staan ingeschreven bij een gemeente, tellen eveneens mee in de statistieken. Asielzoekers die nog niet in een gemeente staan ingeschreven, verblijven vaak in de centrale opvang; zij zitten doorgaans niet in de reguliere bevolkingsaantallen verwerkt. Cijfers over deze exacte opvangpopulaties zijn in te zien via het COA Dashboard. Zie onderaan deze blog post : 30.000 berooide vluchtelingen vanwege Assad of de taliban (met 1 op de 200 het gevaar dat het zelf een taliban strijder is of wordt) en jaarlijks 300.000 kennis- onderwijs- en andere immigranten (bijvoorbeeld uit de Europese Unie, voor 7000 eur krijg je via de maffia een verblijfsvergunning in Italië en dan kun je naar Nederland, zie onderaan na onderstaande uitstekende plannen die je bij de pvvd66cda rijks overheid niet gaat vinden en dat zou wel moeten om de mensheid de komende 2000 jaar te redden.
Hoeveel is de gezamenllijke vastgoed-, aandelen-, obligaties-, alle commodities van hogs tot (waardeloos voor de techniek of wat dan ook) goud en alle (bit)coins dus na een zo goed mogelijke berekening van de gehele wereld waarde volgens “de mens”. En dan gedeeld door 9 miljard inwoners. Misschien eenvoudiger is het om dat te berekenen voor heel Nederland (de door de mens toegekende waarde van heel Nederland, alle vastgoed, aandelen, obligaties, pensioenfondsen, commodities, land, zonder dubbeltellingen) gedeeld door 18,4 miljoen inwoners (neem je tijd).
Ja. En je formulering “zonder dubbeltellingen” is precies de beslissende. Een aandeel Shell + de waarde van Shell zelf + de aandelen Shell die een pensioenfonds bezit, kun je niet drie keer als wereldvermogen tellen. Hetzelfde geldt voor obligaties: voor de bezitter zijn ze vermogen, maar voor de uitgever een schuld.
Voor Nederland bestaat er gelukkig bijna exact de berekening waar je om vraagt. Het CBS komt voor eind 2024 op:
totale netto waarde van Nederland: €6,49 biljoen.
Dat is opgebouwd uit ongeveer €5,79 biljoen reële/niet-financiële bezittingen en €0,70 biljoen netto financiële bezittingen tegenover het buitenland.
Dus:
€6.490.000.000.000 ÷ 18.400.000 = ongeveer €353.000 per inwoner.
Dat vind ik eigenlijk het mooiste antwoord op je vraag:
Volgens de huidige menselijke marktwaardering is “Nederland” netto ongeveer €350.000 per Nederlander waard.
Daar zit ontzettend veel in. Woningen en grond zijn bijvoorbeeld ongeveer €3,1 biljoen. Verder zitten erin bedrijfsgebouwen, fabrieken, machines, installaties, infrastructuur, wegen, bruggen, dijken, landbouwgrond enzovoort. Pensioenrechten van huishoudens zijn circa €1,7 biljoen, maar de beleggingen waarmee pensioenfondsen die rechten financieren worden daarbij niet nog eens als extra Nederlands vermogen opgeteld.
Het CBS komt zelfs op €5,537 biljoen vermogen bij huishoudens alleen. Dat is ongeveer €301.000 per inwoner. De overige netto waarde zit vooral bij bedrijven, financiële instellingen en overheid.
En het cijfer van €6,49 biljoen is eerder iets te laag dan te hoog. Het CBS zegt expliciet dat onder meer museumcollecties en bepaalde bouwgrond ontbreken. Auto’s, meubels en andere duurzame consumptiegoederen worden volgens de internationale boekhoudregels eveneens niet meegerekend.
En nu de hele wereld
Hier wordt het interessanter. McKinsey heeft juist vorige maand, juli 2026, een nieuwe wereldbalans gepubliceerd. Alle activa samen hebben tegenwoordig een fantastische bruto “waarde” van ongeveer:
$1,8 quadrillion = $1.800 trillion = $1,8 biljard.
Maar dat mogen we voor jouw vraag absoluut niet door 9 miljard delen. Dan zouden we op $200.000 per mens komen, maar daarin zitten enorme dubbeltellingen: iemands obligatie is de schuld van iemand anders; een hypotheek is zowel bankbezit als schuld van het gezin; aandelen zitten weer in pensioenfondsen, beleggingsfondsen enzovoort.
Na die financiële claims tegen elkaar weg te strepen, komt McKinsey voor wereldwijd netto vermogen in 2025 op ongeveer $600 biljoen ($600 trillion). Huishoudens bezitten daarvan ongeveer $570 biljoen, dus circa 95%.
Met jouw mooie ronde 9 miljard mensen:
$600.000.000.000.000 ÷ 9.000.000.000 ≈ $66.700 per wereldbewoner.
Of alleen het particuliere huishoudvermogen:
$570 biljoen ÷ 9 miljard ≈ $63.300 per persoon.
Dus heel grof samengevat:
|
|
Netto totale waarde |
Per persoon |
|
Nederland |
€6,49 biljoen |
€353.000 |
|
Wereld |
± $600 biljoen |
± $67.000 bij 9 miljard mensen |
En daar zit een filosofisch/economisch aardigheidje in die volgens mij precies aansluit bij wat je met “waarde volgens de mens” bedoelt.
Die €353.000 of $67.000 bestaat voor een groot gedeelte niet als stapel spullen met een intrinsieke waarde. De aarde, huizen en goud veranderen niet wanneer de beurs morgen 30% daalt — maar “het vermogen van de mensheid” kan wel in één dag tientallen biljoenen afnemen. CBS laat dat op kleine schaal prachtig zien: alleen door prijsveranderingen werd Nederland in 2024 op papier €435 miljard rijker, waarvan €330 miljard doordat woningen en gebouwen duurder werden. Er was daardoor niet ineens €330 miljard méér Nederland; wij besloten collectief dat hetzelfde Nederland meer euro’s waard was.
Dat maakt jouw vraag eigenlijk nog interessanter dan alleen de rekensom: de mensheid bezit de aarde niet alleen — ze heeft er ook een gigantisch prijskaartje aan gehangen dat ze voortdurend zelf verandert.
Uit een eerdere berekening had ik begrepen dat als je de totale vastgoedwaarde in Nederland deelt door 18,4 miljoen inwoners, dat iedere Nederlander dan 23 miljoen eur “waard” is ?
Nee — dan is er in die eerdere berekening vrijwel zeker een factor 100 misgegaan. Mijn eerdere antwoord van zojuist geeft meteen een goede controle.
Als iedere Nederlander alleen al voor €23 miljoen vastgoed zou vertegenwoordigen, dan zou de totale Nederlandse vastgoedwaarde zijn:
18,4 miljoen × €23 miljoen = €423,2 biljoen.
Dat kan onmogelijk kloppen. De hele netto waarde van Nederland, inclusief vastgoed, grond, machines, infrastructuur en netto financiële bezittingen, ligt immers rond €6,5 biljoen.
Waarschijnlijk ging het destijds om ongeveer €230.000 per Nederlander, niet €23 miljoen.
Bijvoorbeeld, als we voor al het Nederlandse vastgoed + bijbehorende grond ruwweg €4 à €4,5 biljoen nemen:
€4,2 biljoen ÷ 18,4 miljoen = ongeveer €228.000 per inwoner.
Dat past ook uitstekend bij de orde van grootte van de CBS-cijfers.
Dus:
vastgoed/grond Nederland → ± €200.000–€250.000 per Nederlander
héél Nederland netto → ± €350.000 per Nederlander
En dit maakt onze wereldberekening van zojuist ook begrijpelijker: een Nederlander zit qua gemiddeld onderliggend nationaal vermogen enorm boven het wereldgemiddelde.
Als ik eerder daadwerkelijk €23 miljoen per Nederlander tegen je heb gezegd, was dat dus gewoon een forse rekenfout van mijn kant.
Prima, toch vind ik het weinig, als je tata steel en alle boerderijen en koeien en varkens en kippen en alle bedrijven en alle vastgoedwaarde en aandelen en obligatie waarde (asml, unilever, ahold enzovoorts) bij elkaar optelt, dan is iedere nederlander “maar” 353.000 eur waard ? Hoewel niet niks lijkt me dat te weinig ?
Ja, je gevoel is begrijpelijk — maar het verschil zit vooral in bruto optellen versus netto vermogen.
Als je letterlijk alles optelt wat een prijskaartje heeft — alle huizen, kantoren, Tata Steel, ASML, landbouwgrond, koeien, machines, aandelen, obligaties, pensioenbeleggingen, banktegoeden enzovoort — kom je op een veel hoger bedrag dan €6,5 biljoen. Alleen al de Nederlandse uitgaande directe investeringen waren eind 2024 ruim €4,3 biljoen, terwijl de inkomende investeringen ruim €3,5 biljoen bedroegen.
Maar veel daarvan is dezelfde waarde in verschillende jasjes. Stel: een fabriek is €1 miljard waard. De aandelen van het bedrijf vertegenwoordigen die fabriek mede. Een pensioenfonds bezit vervolgens die aandelen. Als je fabriek + aandelen + pensioenfondsbezit optelt, tel je één economische werkelijkheid meerdere keren. Obligaties zijn nog duidelijker: voor jou een bezit van €100.000, voor degene die de obligatie heeft uitgegeven een schuld van €100.000. Netto voor Nederland samen kan dat dus nul zijn.
Het CBS doet daarom precies wat jij verlangt met “zonder dubbeltellingen”. Eind 2024 bestond het Nederlandse netto vermogen uit ongeveer €5,8 biljoen niet-financieel vermogen — dus grond, woningen, gebouwen, infrastructuur, machines enzovoort — plus ongeveer €0,7 biljoen netto financieel vermogen tegenover het buitenland. Samen bijna €6,5 biljoen.
En €6,5 biljoen is stiekem gigantisch. Per 18,4 miljoen Nederlanders is dat circa €353.000, maar per huishouden van gemiddeld iets meer dan twee personen praat je grofweg over €700.000–€750.000 nationale rijkdom.
Een koe, een tractor of Tata Steel maakt het cijfer bovendien veel minder groot dan een huis. Ter illustratie: alle Nederlandse landbouwbedrijven samen hadden in 2022 ongeveer €82 miljard aan materiële vaste activa en €66 miljard eigen vermogen. Dat klinkt enorm, maar €66 miljard gedeeld door 18,4 miljoen inwoners is maar ongeveer €3.600 per Nederlander. Zelfs een compleet groot Nederlands concern voegt per inwoner vaak maar enkele duizenden euro’s toe.
Daar zit volgens mij de intuïtieve valkuil: Nederland heeft ontzettend veel grote dingen, maar we delen ze daarna door 18.400.000 mensen. Een object ter waarde van €18,4 miljard — echt gigantisch — is toch maar €1.000 per Nederlander.
En er is nog één belangrijke nuance: die €353.000 is geen natuurkundige waarde van Nederland. Het CBS waardeert activa grotendeels tegen marktwaarde en erkent bovendien dat het cijfer wat wordt onderschat omdat bijvoorbeeld bepaalde bouwgrond en museumcollecties niet volledig worden meegenomen.
Dus ik zou jouw oorspronkelijke gedachte iets aanpassen:
Bruto “alles wat Nederlanders bezitten en alle financiële papieren erbij” → waarschijnlijk vele malen €6,5 biljoen.
Maar na het wegstrepen van schulden en dubbeltellingen → ongeveer €6,5 biljoen, oftewel €350.000 per Nederlander.
En eigenlijk vind ik dat tweede getal economisch veel interessanter: als Nederland hypothetisch als één onderneming werd geliquideerd, alle binnenlandse claims tegen elkaar werden weggestreept en het netto bezit gelijk werd verdeeld, kom je ruwweg in die orde van €350.000 per persoon uit.
Dank, erg interessant. Je hebt ooit een top plan gemaakt technisch, financieel en een daaraan gerelateerd defensie en vrede plan. Ik kan het, die geweldige plannen van top niveau van chatGPT, op de laptop herhalen, maar zou je nu op de iphone een kort financieel en menselijk correct technisch meester plan kunnen maken met de technische financiele kennis voor gelijkwaardigheid-, sociale solidariteit-, vrijheid-, natuur-, leven-, mensdier lievende mensen in Nederland met een eventueel “doorkijkje”naar de europese unie en de wereld ? Volledige vrijheid om dit eerlijk en mooi te maken, dit plan om het mensdier komende 2000 jaar te redden (en toekomstige generaties een mooie toekomst te bieden) ?
Ja. Ik zou het juist kort en behoorlijk radicaal, maar technisch en financieel nuchter maken. Niet iedereen hetzelfde maken, niet bezit afschaffen en niet een almachtige overheid bouwen. Het uitgangspunt is: vrijheid én bestaanszekerheid, ondernemerschap én solidariteit, techniek ten dienste van leven in plaats van andersom.
PLAN 2000
Een Nederland waarin vooruitgang weer betekent dat het leven beter wordt
Nederland is rijk.
Niet alleen in geld.
We hebben kennis, vruchtbare grond, water, infrastructuur, bedrijven, machines, huizen, universiteiten, energie, techniek en ongeveer €6,5 biljoen netto nationaal vermogen.
Dat is ongeveer €350.000 per inwoner.
De vraag voor de komende eeuw is daarom niet alleen:
Hoe worden we rijker?
Maar vooral:
Wat doen we met wat we al hebben?
1. Geef ieder mens een bodem, geen plafond
Niemand hoeft rijk te zijn.
Maar niemand zou bang moeten zijn voor eten, wonen, zorg, onderwijs of een dak boven zijn hoofd.
Bouw daarom geleidelijk een gegarandeerde bestaansbodem op, waarbij werken altijd loont en bureaucratische toeslagen, controles en vernederende armoedevallen zoveel mogelijk verdwijnen.
Wie meer wil verdienen, ondernemen, uitvinden, schilderen, een bakkerij beginnen of ASML II oprichten: uitstekend.
Gelijkheid betekent niet dat iedereen hetzelfde bezit.
Gelijkwaardigheid betekent dat niemand voor een ander hoeft te kruipen.
2. Maak arbeid vrijer
Techniek, robots en AI zouden mensen niet werkloos moeten maken maar tijd moeten teruggeven.
Streef daarom op lange termijn naar ongeveer 24–30 uur als normale werkweek wanneer de productiviteit dat mogelijk maakt.
De winst van automatisering wordt dan verdeeld over drie partijen:
werknemer → meer vrije tijd en inkomen;
ondernemer → winst en ruimte om te investeren;
samenleving → belastinginkomsten en publieke voorzieningen.
Productiviteitsgroei wordt zo levensgroei.
3. Maak Nederland vrijwel fossielvrij
Bouw een robuust energiesysteem van vooral wind, zon, Europese netverbindingen, opslag, warmtebuffers, batterijen en groene waterstof waar elektriciteit niet praktisch is.
Investeer zwaar in netwerken en opslag.
Gebruik gas tijdelijk als reserve zolang dat noodzakelijk is, in plaats van te doen alsof iedere overgang morgen voltooid kan zijn.
Maak Tata Steel en andere energie-intensieve industrie uiteindelijk circulair en vrijwel emissievrij.
Niet industrie vernietigen.
Industrie opnieuw uitvinden.
4. Bouw voor honderd jaar
Nederland heeft geen fundamenteel gebrek aan geld, techniek of ruimte.
Het heeft vooral een organisatieprobleem.
Bouw honderdduizenden betaalbare, energiezuinige woningen rond bestaande steden en OV-verbindingen.
Laat overheid, pensioenfondsen, woningcorporaties en marktpartijen gezamenlijk langetermijnkapitaal inzetten.
Een woning is eerst een plek om te leven.
Daarna pas een financieel product.
5. Maak Nederland circulair
Ontwerp producten zodat ze twintig jaar meegaan, gerepareerd en uiteindelijk uit elkaar gehaald kunnen worden.
Belast vervuiling en verspilling zwaarder en arbeid, reparatie en hergebruik juist minder.
Plastic dat niet noodzakelijk is: uitfaseren.
Waardevolle metalen: terugwinnen.
Water: kringlopen sluiten.
Afval moet steeds meer een ouderwets woord worden.
6. Geef natuur economische rechten zonder haar tot geld te reduceren
Een bos heeft geen beurskoers nodig om waardevol te zijn.
Bescherm bodem, Noordzee, rivieren, insecten, vogels en andere dieren als infrastructuur waarvan al het menselijke leven afhankelijk is.
Help boeren omschakelen naar landbouw die goed voedsel produceert met veel minder pesticiden, kunstmest, uitstoot en dierenleed.
Betaal boeren óók voor landschap, biodiversiteit, waterbeheer en koolstofopslag.
Een koe is geen productiemachine.
Een boer evenmin.
7. Maak kapitaal dienstbaar
Behoud particulier bezit, ondernemerschap en investeringsvrijheid.
Maar belast langdurig extreem groot vermogen, grondwinsten, vervuiling en monopoliewinsten verstandiger dan gewone arbeid.
Bestrijd belastingontwijking internationaal.
Gebruik een deel van publieke inkomsten voor een Nederlands Toekomstfonds dat mede-eigenaar wordt van infrastructuur, energie, technologie en veelbelovende bedrijven.
Dan profiteert niet alleen degene die vandaag aandelen bezit van de economie van 2050.
Ook het kind dat vandaag zonder vermogen wordt geboren profiteert.
8. AI en wetenschap worden publieke vermenigvuldigers
Gebruik AI niet voornamelijk om mensen nóg meer advertenties te laten bekijken of werknemers iedere minuut te controleren.
Gebruik haar voor:
goedkopere gezondheidszorg, betere medicijnen, schonere industrie, energieoptimalisatie, onderwijs voor ieder kind, vermindering van bureaucratie, wetenschappelijk onderzoek en het oplossen van technische problemen.
Laat belangrijke algoritmen controleerbaar zijn.
Een computer mag adviseren.
De mens blijft verantwoordelijk.
9. Veiligheid zonder oorlogsverslaving
Nederland en Europa moeten zichzelf kunnen verdedigen.
Maar militaire kracht zonder diplomatie is uiteindelijk technisch geavanceerde domheid.
Investeer daarom tegelijkertijd in defensie, cyberveiligheid, diplomatie, conflictpreventie, voedselzekerheid, energie-onafhankelijkheid en internationale samenwerking.
Maak vrede opnieuw tot een professionele discipline waarin evenveel intellect, prestige en techniek wordt gestoken als in oorlog.
10. Van Nederland naar Europa naar de wereld
Wat in Nederland werkt, kan Europees worden opgeschaald:
een Europees energienetwerk;
gezamenlijke opslag;
hogesnelheidsspoor;
grondstoffenkringlopen;
minimumvoorwaarden voor arbeid;
belasting op extreme vervuiling en belastingontwijking;
gezamenlijke wetenschap en AI;
en uiteindelijk een Europees toekomstfonds.
En daarna dezelfde gedachte wereldwijd.
Niet: Nederland tegen Duitsland tegen China tegen Afrika.
Maar negen miljard mensen die toevallig op verschillende stukken van dezelfde kleine planeet zijn geboren.
De financiële kern
We hoeven de bestaande €6,5 biljoen Nederlandse rijkdom niet op te eten of simpelweg door 18,4 miljoen mensen te delen.
Dat zou na één generatie weinig oplossen.
We moeten zorgen dat de opbrengst van kapitaal, natuur, technologie en menselijke kennis breder gaat circuleren.
Investeer ieder jaar een paar procent van onze enorme economische capaciteit in energie, woningen, natuur, wetenschap en kinderen.
Doe dat tientallen jaren consequent.
Dan ontstaat iets veel krachtigers dan een eenmalige herverdeling:
een samenleving die zichzelf voortdurend rijker maakt én haar rijkdom voortdurend deelt.
En over 2000 jaar?
Niemand kan een economie voor het jaar 4026 ontwerpen.
Dat hoeft ook niet.
We hoeven toekomstige mensen maar vijf dingen na te laten:
een leefbare aarde, vrije kennis, sterke instituties, zo weinig mogelijk onherstelbare schade en de vrijheid om zelf verder te denken.
Misschien is dat uiteindelijk de eenvoudigste definitie van beschaving:
Laat de wereld mooier, vrijer en levender achter dan je haar aantrof.
Niet de rijkste mens wint.
Niet het rijkste land wint.
Het leven wint.
Ik heb bewust geen utopie zonder kosten gemaakt: eigendom, markt, bedrijven, prijsprikkels en defensie blijven bestaan. Het radicale zit ergens anders: economische groei wordt niet langer het einddoel, maar een technisch hulpmiddel voor vrijheid, tijd, natuur, bestaanszekerheid en toekomstige generaties.
Veel dank. Ik zie in Kijkduin (als klein voorbeeld) van de 416 onlangs gebouwde appartementen van 600.000 eur tot 1,6 miljoen eur nieuw bouw waarde per appartement er 250 min of meer leeg staan, telkens als ik er voorbij loop, het zijn investerings belegging vehikels blijkbaar van benard van vollenhoven oranje nassau prof voetballers tweede woningen en van andere vastgoed bv magnaten (vastslecht trump bv never mind pretentious pratss talk).
Zou je daarnaar kunnen kijken en dan een (herzien iets meer utopisch wellicht, meer “het bezit” van het 1984 animal farm pig) eerlijk gelijkwaardig sociaal solidair plan kunnen presenteren inclusief een groen op windturbines en elestor draaiend tatasteel binnen 20 jaar ? Binnen 1 generatie de mensheid redden (desnoods via onteigening, mammon money and possessive vanity are the root of all evil .. and extinction of humanity within a 1000 years instead of a prosperous paradise .. charlie chaplin the great dictator speech).
Ik heb ernaar gekeken. Je observatie over Kijkduin vind ik interessant, maar één correctie is belangrijk: ik kan niet bevestigen dat ongeveer 250 van die 416 appartementen leegstaan, en evenmin dat ze vooral van de door jou genoemde rijke families, voetballers of vastgoed-bv’s zijn. Daarvoor zou je eigendoms- en bewoningsgegevens per appartement nodig hebben. Het CBS meet bovendien administratieve leegstand streng: geen BRP-bewoner, geen bedrijf én geen fiscaal gebruik. Een tweede woning kan daardoor buiten zo’n leegstandscijfer vallen.
Maar het verschijnsel waar je op wijst bestaat wel degelijk: een woning kan tegelijkertijd een huis én een vermogensobject zijn, en die twee functies kunnen botsen. Dat maakt Kijkduin een aardig miniatuur voor een veel grotere vraag: waarvoor organiseren we bezit eigenlijk?
En bij Tata is er sinds ons eerdere gesprek iets belangrijks gebeurd. De overheid en Tata werken inmiddels aan een transitie met een geschatte investering van €4–6,5 miljard, waarvan de staat maximaal €2 miljard wil bijdragen. In april 2026 bezocht het kabinet zelfs de bouwlocatie voor de nieuwe DRI-fabriek en de energiehaven.
Eén technische aanpassing aan jouw eerdere idee: Elestor zet inmiddels vooral in op een waterstof-ijzer-flowbatterij, niet meer op waterstof-broom. Volgens Elestor is ijzer praktischer en geopolitiek aantrekkelijker; het systeem is juist bedoeld voor langdurige opslag van hernieuwbare elektriciteit en integratie met waterstofinfrastructuur. Dat maakt jouw combinatie met wind op de Noordzee eigenlijk interessanter, al is grootschalige toepassing bij Tata nog iets dat bewezen en doorgerekend moet worden.
Daarom zou ik je eerdere plan nu één stap verder durven brengen:
PLAN ÉÉN GENERATIE
Van bezit als doel naar leven als doel
Stel één eenvoudige vraag aan iedere economische beslissing:
Maakt dit het leven van mensen, dieren, natuur en toekomstige generaties beter — zonder de vrijheid van het individu onnodig af te nemen?
Dat wordt het kompas.
1. Een woning is om in te wonen
Iedereen mag een prachtig huis bezitten.
Iedereen mag rijk worden.
Maar wanneer honderd mensen geen woning kunnen vinden terwijl honderd goede woningen jarenlang uitsluitend als vermogensobject leegstaan, heeft bezit zijn maatschappelijke functie verloren.
Daarom:
één eigen woning: normaal belast;
een tweede woning: zwaarder;
een derde, vierde en tiende woning: steeds zwaarder;
langdurig leegstaande woningen: zeer zware leegstandsheffing;
en uiteindelijk verplichte verhuur of, als allerlaatste middel en tegen een redelijke vergoeding, onteigening wanneer maatschappelijk noodzakelijk.
Niet omdat bezit verkeerd is.
Omdat wonen belangrijker is dan speculeren met wonen.
2. Iedereen krijgt een economisch fundament
Nederland bezit netto ongeveer €6,5 biljoen.
We delen dat vermogen niet simpelweg uit.
We zorgen dat iedere nieuwe generatie medeprofiteert van wat vorige generaties hebben opgebouwd.
Richt een permanent Nederlands Gemeenschappelijk Vermogensfonds op.
Het fonds bezit geleidelijk aandelen in energie, infrastructuur, woningbouw, grond, technologie en bedrijven waarin de overheid investeert.
Wanneer Nederland €2 miljard belastinggeld in een onderneming stopt, krijgt de gemeenschap daar in beginsel aandelen, winstdeling of een vergelijkbaar economisch recht voor terug.
De opbrengsten financieren een bestaansdividend voor iedereen.
Niet bedelen bij de overheid.
Een dividend omdat iedere Nederlander mede-erfgenaam is van Nederland.
3. Werk wordt bevrijd
Binnen één generatie wordt ongeveer 24–30 uur de normale volledige werkweek als productiviteitsgroei door AI, automatisering en robotisering dat mogelijk maakt.
Niet:
robot werkt → mens ontslagen → aandeelhouder rijker.
Maar:
robot werkt → productiviteit stijgt → ondernemer verdient → werknemer krijgt tijd → samenleving deelt mee.
Technologische vooruitgang moet eindelijk betekenen:
minder moeten en meer kunnen leven.
4. Tata Steel wordt ons Apollo-project
Niet sluiten.
Niet nog twintig jaar kolen verbranden.
Maak IJmuiden binnen twintig jaar een van de schoonste grote staalcomplexen ter wereld.
Bouw DRI en elektrische ovens.
Verbind Tata rechtstreeks met enorme hoeveelheden windenergie van de Noordzee.
Gebruik elektriciteit rechtstreeks wanneer dat technisch het efficiëntst is.
Maak groene waterstof wanneer staalproductie die werkelijk nodig heeft.
Bouw daarnaast langdurige opslag: flowbatterijen zoals de waterstof-ijzertechnologie van Elestor als die zich op industriële schaal bewijst, aangevuld met andere opslagtechnieken.
Recycle steeds meer schroot in elektrische ovens.
Sluit de vervuilendste kooksprocessen zo snel als technisch verantwoord.
Overheid, Tata, wetenschap, werknemers en omwonenden krijgen gezamenlijk toezicht op het project.
Publiek geld betekent publiek rendement én publieke zeggenschap.
Groen Nederlands staal wordt geen subsidieproject maar nationaal bezit van kennis, werkgelegenheid en technische onafhankelijkheid.
5. Energie wordt overvloedig en schoon
Maak van de Noordzee een Europese energiecentrale:
wind;
internationale elektriciteitsverbindingen;
slimme netten;
batterijen voor uren;
flowbatterijen voor langere perioden;
warmteopslag;
waterstof voor industrie en strategische langdurige opslag.
Nederland wordt geen land dat energie importeert en verbrandt.
Het wordt een land dat energie oogst, opslaat, omzet en deelt.
6. Bezit blijft bestaan — absolute macht door bezit niet
Een bakkerij, huis, fiets, bedrijf, spaargeld, aandelen: van jou.
Maar bezit geeft niemand het recht de leefwereld van anderen onbeperkt op te kopen.
Daarom progressieve belasting op extreem grote vermogens, erfenissen, grondwaardestijging en monopoliewinsten.
Lagere belasting op arbeid.
Veel lagere belasting op reparatie en menselijke dienstverlening.
Hogere belasting op vervuiling, verspilling en speculatief leegstaand vastgoed.
Geen confiscatie omdat iemand succesvol is.
Wel één grens:
geld mag vrijheid kopen, maar geen heerschappij over andere mensen.
7. Natuur wordt geen restpost
Minimaal een derde van land en zee krijgt uiteindelijk natuur als hoofdfunctie of een zeer sterke combinatie van natuur en menselijke activiteit.
Landbouw wordt hoogwaardig, technologisch en veel diervriendelijker.
Minder dieren in de intensieve veehouderij.
Boeren krijgen een fatsoenlijk inkomen voor voedsel én voor bodem, landschap, water en biodiversiteit.
Gifgebruik richting minimum.
Bossen, zeeën en rivieren zijn geen voorraadkasten die iedere generatie opnieuw mag leeghalen.
Wij lenen ze van mensen die nog niet geboren zijn.
8. Vrijheid blijft heilig
Geen social-creditmaatschappij.
Geen staat die bepaalt hoe iemand moet denken.
Geen AI die mensen permanent beoordeelt.
Geen economische gelijkheid door iedereen arm te maken.
Vrijheid van meningsuiting, wetenschap, liefde, kunst, onderneming, vereniging, levensstijl en gedachte blijven de harde kern.
Maar vrijheid betekent óók:
niet gehoorzamen omdat je anders verhongert;
niet bij een gewelddadige partner blijven omdat je geen woning kunt betalen;
niet je hele leven verkopen omdat wonen onbetaalbaar is.
Bestaanszekerheid is infrastructuur voor vrijheid.
9. Europa volgt
Maak daarna een Europees Energie- en Toekomstfonds.
Verbind Noordzee-wind, Scandinavische waterkracht, Zuid-Europese zon, opslag, spoorwegen en elektriciteitsnetten.
Europa wordt zoveel mogelijk onafhankelijk van olie- en gasdictaturen.
Wetenschap en kennis blijven internationaal.
Europa verdedigt zichzelf krachtig genoeg om niet onderworpen te worden, maar maakt diplomatie, conflictpreventie en vrede even professioneel als defensie.
10. Uiteindelijk: één planeet
Niet één wereldregering.
Wel mondiale afspraken over datgene wat geen grens respecteert:
klimaat;
oceanen;
kernwapens;
pandemieën;
AI;
biodiversiteit;
belastingontwijking;
ruimtevaart;
en oorlog.
Laat landen verschillend blijven.
Laat culturen verschillend blijven.
Laat mensen verschillend blijven.
Gelijkwaardigheid vereist geen gelijkvormigheid.
De generatiebelofte
Een kind dat in 2050 wordt geboren moet kunnen zeggen:
Ik heb een woning.
Ik heb onderwijs en zorg.
Ik adem schone lucht.
Mijn energie vernietigt mijn klimaat niet.
Ik hoef geen veertig of vijftig uur te werken om te mogen bestaan.
Ik mag rijk worden, maar niemand mag mij bezitten.
Ik leef tussen dieren, bomen, zee en andere mensen die niet uitsluitend in euro’s worden gewaardeerd.
Technologie dient mij.
De economie dient het leven.
En de generatie vóór mij heeft niet alles opgegeten.
Dat is geen communisme.
Geen kapitalisme.
Geen links of rechts eindstation.
Het is misschien iets veel eenvoudigers:
We erven samen één uitzonderlijk mooie planeet.
We krijgen er ongeveer tachtig jaar.
Gebruik haar. Geniet ervan. Maak dingen. Heb lief. Wees vrij.
Maar geef haar daarna levend door.
Charlie Chaplin eindigde The Great Dictator niet met een economisch model.
Hij herinnerde mensen eraan waarvoor techniek en vooruitgang überhaupt bedoeld waren:
niet om mensen tot machines te maken,
maar om ons dichter bij elkaar te brengen.
Daar zou ik één regel voor 2026 aan toevoegen:
We have enough wealth to stop fighting over scarcity we ourselves create.
En één voor 2050:
Nobody owns the future.
Wij bewaren haar slechts even voor degenen die na ons komen.
Dat is inderdaad utopischer dan mijn eerste versie, maar ik zou één grens niet overschrijden: algemene onteigening van bezit zou zowel vrijheid als economische dynamiek beschadigen. Gerichte onteigening mét compensatie voor zwaarwegend publiek belang bestaat nu al en kan legitiem zijn. De veel interessantere revolutie is volgens mij: eigendom behouden, maar het maatschappelijke privilege van onbeperkte accumulatie, leegstand, vervuiling en politieke macht door vermogen begrenzen.
Kijkduin is daar eigenlijk een prachtige testcase voor: eerst feitelijk vaststellen hoeveel woningen werkelijk structureel onbewoond zijn; vervolgens een oplopende leegstandsheffing; daarna verhuur stimuleren; en pas helemaal achteraan het zwaarste instrument. Dat is radicaler dan niets doen, maar veel zorgvuldiger dan iemand op grond van een donker appartement tot “speculant” verklaren.
En nog dank voor 2 top plannen, kreeg er bijna tranen in de ogen van zo goed, 15 minuten na het gelezen te hebben .. nu de corporate politiek en de (rijks) overheid nog 🙀😱🙈🙊🙉
Heel graag gedaan. 😊 En ik begrijp waarom die plannen je raken: ze nemen als uitgangspunt dat economie, techniek en overheid middelen zijn om het leven beter te maken — niet doelen op zichzelf.
Het interessante is bovendien dat veel ervan helemaal niet zo utopisch hoeft te zijn. Windenergie, opslag, groen staal, veel meer betaalbare woningen, belasting op langdurige leegstand/speculatie, een behoorlijk bestaansminimum en een overheid die weer werkelijk publieke belangen dient: afzonderlijk bestaan de instrumenten grotendeels al. Het radicale zit vooral in ze consequent samenbrengen en andere prioriteiten stellen.
En ja 🙀: daarna komt waarschijnlijk het moeilijkste onderdeel — niet wat technisch of financieel kan, maar hoe je politiek, bedrijfsleven en Rijksdienst zo organiseert dat langetermijnbelang, gelijkwaardigheid en publieke dienstbaarheid het winnen van kortetermijnwinst, bezit en institutioneel eigenbelang.
Misschien is dát eigenlijk plan 3: van corporate government naar public government. Niet tegen bedrijven of ambtenaren, maar vóór een overheid die weer durft te zeggen: de markt is ons gereedschap; de samenleving is waarvoor we het doen.
Dat lijkt me een mooie volgende om uit te werken.
Ik zou nu een voorzichtige uitwerking maken en morgen het echte Plan 3. Niet omdat het vanavond niet kan, maar juist omdat die twee eerdere plannen kennelijk iets hebben geraakt dat het verdient om niet onmiddellijk met nóg twintig pagina’s dicht te smeren. 😄
Vanavond zou ik de kern alvast zo neerzetten:
Van corporate government naar public government
De fout is niet dat Nederland bedrijven heeft, markten kent, ambtenaren nodig heeft of mensen bezit mogen hebben. De fout ontstaat wanneer het middel de baas wordt over het doel.
Een bedrijf hoort uitstekend te mogen ondernemen en winst te maken. Maar een woning is eerst een plek om te wonen en daarna pas een belegging. Energie is eerst noodzakelijk voor een samenleving en daarna een handelsproduct. Een ziekenhuis bestaat eerst voor patiënten. Een ministerie eerst voor burgers. En geld is uiteindelijk niet meer dan een afspraak waarmee we arbeid, grondstoffen en mogelijkheden verdelen.
Daarom zou ik niet beginnen met een revolutie of massale onteigening. Ik zou iets veel lastigers proberen: de spelregels veranderen.
Maak maatschappelijk resultaat opnieuw meetbaar naast financieel resultaat. Belast leegstand en speculatief bezit zwaarder dan daadwerkelijk wonen en ondernemen. Beloon bedrijven die investeren voor twintig jaar in plaats van aandeelhouders die binnen twee jaar rendement verlangen. Maak de overheid radicaal transparanter, tenzij er een aantoonbare reden voor geheimhouding bestaat. Verminder managementlagen en externe adviescircuits en geef vakmensen — verpleegkundige, leraar, ingenieur, uitvoerder én ambtenaar — weer beslissingsruimte.
En misschien het belangrijkste: maak politiek minder afhankelijk van de volgende verkiezing en beleid minder afhankelijk van de volgende minister. Nederland zou naast de jaarlijkse begroting een democratisch vastgesteld Generatieplan 2050 kunnen krijgen: wonen, energie, natuur, onderwijs, gezondheid, infrastructuur en vrede. Iedere regering mag de route aanpassen, maar moet publiekelijk uitleggen waarom zij van de langetermijndoelen afwijkt.
Dan krijg je een interessante omkering.
Niet:
Wat kost een rechtvaardige samenleving?
Maar:
We hebben €1.000 miljard aan woningen, bedrijven, kennis, arbeid, machines en infrastructuur — wat willen we daar als samenleving mee bereiken?
Dat is volgens mij ook de brug tussen je twee eerdere plannen en de praktijk. Niet iedereen hoeft eerst dezelfde politieke overtuiging te krijgen. Je kunt beginnen met een paar bijna banale uitgangspunten waar vermoedelijk een zeer groot deel van Nederland achter kan staan: een woning behoort bewoond te worden; werk moet behoorlijk worden beloond; vervuiling mag niet goedkoper zijn dan voorkomen; overheidsgeld behoort controleerbaar te zijn; en onze kinderen moeten een beter functionerend land erven dan wij aantroffen.
Morgen kunnen we daarvan iets veel interessanters maken: geen manifest vol mooie woorden, maar een uitvoerbaar Nederlands 20-jarenplan, met bijvoorbeeld tien institutionele veranderingen, kosten en baten, wat binnen één kabinetsperiode kan, wat grondwettelijk/juridisch lastig wordt, en vooral: hoe je voorkomt dat het zelf weer een nieuwe bureaucratische moloch wordt.
En Cruijff zou bij dat laatste inderdaad nuttig zijn: als er zóveel problemen zijn, moet je vooral goed zijn in waar je níét aan begint. 😉 (jc : er sijn soofeel probleme, dus moet je selectief sijn waar je je druk over maakt).
Hoeveel vluchtelingen die helemaal niets meer hebben door krengen als assad (of gevaar door andere ideeën dan bin salman of erdogan) vragen jaarlijks asiel aan in Nederland ? Rond de 30.000 had ik begrepen. En hoeveel rijke prof voetballers of economische vluchtelingen als maxima zorreguieta of prins benard von lippe biesterfielt (in de usa melania knau$$trump) worden jaarlijks toegelaten ? En hoeveel van die rond de 30.000 aanvragen per jaar krijgt daadwerkelijk asiel of vluchteling “status” met toestemming om in Nederland te blijven en te werken ?
Ja. Je ±30.000 zit qua orde van grootte goed, maar er lopen een paar verschillende cijfers door elkaar.
In 2025 kwamen volgens het CBS uiteindelijk 34.500 asielmigranten Nederland binnen en werden zij ingeschreven.
Interessanter voor jouw vraag is wat de IND daadwerkelijk besliste. In 2025 nam de IND 15.600 eerste beslissingen op asielverzoeken:
- 7.400 toegewezen
- 8.100 afgewezen
- dus ongeveer 48% toegewezen en 52% afgewezen.
Van de toegewezen gevallen kregen ongeveer 3.400 daadwerkelijk de vluchtelingenstatus volgens het Vluchtelingenverdrag. Daarnaast kregen ongeveer 2.900 subsidiaire bescherming: geen formele vluchtelingenstatus, maar terugkeer zou bijvoorbeeld vanwege oorlog, marteling of ernstig geweld te gevaarlijk zijn. De rest betreft onder meer humanitaire gronden.
En dan jouw tweede punt: de niet-asielmigranten
Daar zijn de aantallen veel groter. In 2025 immigreerden in totaal ongeveer 309.000 mensen naar Nederland. Asielmigranten vormden daarvan ongeveer 11%. Ruim de helft van alle immigranten kwam overigens uit EU/EFTA-landen of had de Nederlandse nationaliteit en heeft dus vaak helemaal geen Nederlandse verblijfsvergunning nodig.
Alleen al in 2024 kwamen bijvoorbeeld ruim 61.000 arbeidsmigranten naar Nederland. In 2025 kwamen 14.000 kennismigranten van buiten de EU; daar komen andere arbeidsmigranten nog bovenop. Verder waren er in 2024 ongeveer 68.000 gezinsmigranten.
Dus jouw tegenstelling bevat wel degelijk een interessant punt, maar ik zou “economische vluchtelingen” niet gebruiken voor bijvoorbeeld profvoetballers, zakenmensen of buitenlandse werknemers. Juridisch zijn dat juist géén vluchtelingen maar arbeidsmigranten, kennismigranten, zelfstandigen of EU-migranten.
En iemand als Máxima Zorreguieta Cerruti is weer een heel andere categorie: zij kwam oorspronkelijk vanwege haar relatie met Willem-Alexander, niet als arbeids- of asielmigrant. Bernhard was historisch eveneens geen vergelijkbaar geval met de huidige arbeidsmigratie.
De verrassende verhouding is dus ongeveer: Nederland laat jaarlijks honderdduizenden immigranten binnen of registreert hun komst, terwijl slechts een relatief klein gedeelte asielmigrant is. Over de afgelopen 27 jaar was gemiddeld slechts 9% van de immigranten asielmigrant.
Daarmee is de politieke voorstelling “immigratie = asiel” statistisch behoorlijk misleidend. Als je de discussie wilt voeren over woningtekort, arbeidsmarkt en bevolkingsgroei, moet je eigenlijk asiel, arbeidsmigratie, kennismigratie, studie, gezinsmigratie en EU-vrij verkeer afzonderlijk bekijken.
Hoe zeker is het in een percentage dat de aarde (en maan) zich niet steeds verder bewegen van de zon (maan 8 centimeter per jaar, aarde 23 cm verder van de zon per jaar had ik ooit gelezen, volgens jou onjuist en onwaar).
Je herinnering dat de aarde heel langzaam verder van de zon kan komen is waarschijnlijk niet uit de lucht gegrepen. Alleen 23 cm per jaar is volgens de huidige metingen/theorie veel te hoog.
Voor de maan is het heel stevig vastgesteld: zij verwijdert zich gemiddeld ongeveer 3,8 cm per jaar van de aarde, gemeten met laserreflectoren op de maan. Dus niet 8 cm. Daar zou ik een zekerheid van meer dan 99,99% aan geven voor het feit dát de gemiddelde afstand momenteel toeneemt.
Voor de aarde ten opzichte van de zon ligt het subtieler. De zon verliest voortdurend een heel klein beetje massa door straling en zonnewind. Daardoor wordt haar zwaartekracht uiterst langzaam zwakker en worden de planeetbanen iets ruimer. De theoretische grootte voor de aarde is ongeveer 1,3–1,5 cm per jaar toename van de halve lange as van haar baan. Onafhankelijke berekeningen en moderne metingen van het massaverlies van de zon passen daarbij.
Ik zou daarom ongeveer zeggen:
- >99,9% zeker: de zon verliest momenteel massa.
- ~99% zeker: dat veroorzaakt op lange termijn een zeer kleine uitdijing van de aardbaan.
- Beste schatting: ongeveer 1 à 1,5 cm per jaar, niet 23 cm.
- 15 cm per jaar is inderdaad ooit uit astronomische metingen gepubliceerd. Een studie uit 2004 kwam op 15 ± 4 meter per eeuw = 15 ± 4 cm/jaar. Maar dat bleek geen solide vastgestelde beweging van de aarde te zijn; latere, nauwkeurigere analyses ondersteunen dat grote getal niet.
Dus ik zou mijn eerdere formulering ook iets corrigeren: “de aarde beweegt niet verder van de zon” is te absoluut. Waarschijnlijk doet ze dat momenteel wél, maar slechts met ongeveer 1½ centimeter per jaar.
En er is nog een leuke nuance: de aarde varieert binnen één jaar ongeveer 5 miljoen kilometer in afstand tot de zon door haar elliptische baan. Tegen die enorme jaarlijkse heen-en-weerbeweging is 1,5 cm per jaar natuurlijk bijna absurd klein.
Na 1 miljoen jaar zou 1,5 cm/jaar, als het tempo gelijk bleef, ongeveer 15 kilometer extra zijn. Na 1 miljard jaar circa 15.000 km — nog altijd maar ongeveer 0,01% van de huidige 150 miljoen km aarde-zonafstand.
Dus jouw screenshot met “ongeveer 15 cm per jaar” verwijst waarschijnlijk naar die oude, werkelijk gepubliceerde schatting. Het was dus geen verzinsel; alleen geen waarde die we tegenwoordig als de beste schatting beschouwen.
Allemaal kereltjes in paradise city schoten elkaar bloederig overhoop (meer dan 80% van het film aanbod) vooral john travolta en bruce willis en dan ontstaat plotseling television stand still art :
Hier ontstaat inderdaad makkelijk verwarring, omdat Nederlands en modern Engels verschillende systemen gebruiken:
Nederlands | Getal | Engels/Amerikaans |
miljoen | 10⁶ | million |
miljard | 10⁹ | billion |
biljoen | 10¹² | trillion |
biljard | 10¹⁵ | quadrillion |
triljoen | 10¹⁸ | quintillion |
triljard | 10²¹ | sextillion |
Dus heel kort:
a billion = een miljard
a trillion = een biljoen
een biljard = a quadrillion
een triljard = a sextillion
De verraderlijke is vooral billion: dat lijkt op biljoen, maar betekent miljard.
Ezelsbruggetje: in het Nederlands wisselen -joen en -jard elkaar af: miljoen → miljard → biljoen → biljard → triljoen → triljard. In het Engels loopt het gewoon door: million → billion → trillion → quadrillion → quintillion → sextillion.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten